ESD Nedir? Sanayide Neden Hayati Öneme Sahiptir?

Günümüz sanayi dünyasında elektronik bileşenlerin işlevsellikleri ile birlikte önemi de artmaktadır. Üretim alanında yeni teknolojiler ile birlikte elektronik bileşenlerin boyutlarının küçülmesi sayesinde daha sofistike cihazlar üretilebiliyor ancak aynı zamanda da üretim süreçlerini daha hassas hale getirmektedir. Bu hassasiyetin en kritik tehditlerinden biri ise çoğu zaman gözle görülmeyen ama ciddi zararlara yol açabilen ESD (Elektrostatik Deşarj) tehlikesidir. Hadi gelin şimdi bu tehlikeyi daha yakından tanıyıp bilgi sahaibi olalım:

ESD Nedir?

Elektrostatik deşarj (ESD), “iki farklı elektrik yüküne sahip cisimlerin temas etmesi veya birbirine yaklaşmasıyla oluşan ani ve geçici elektrik akımı” olarak tanımlanmaktadır. Günlük hayatta kapı koluna dokunduğunuzda hissettiğiniz küçük elektrik çarpmasının kendisidir. Sağlığımız üzerinde hayati bir olumsuz etki oluşturmayan bu akım, özellikle elektronik bileşenlerde mikroskobik hasarlara yol açabilir ve üretim sahalarında milyonlarca dolar değerindeki ürünlerin işlevsiz hale gelmesine neden olabilir.

ESD Nasıl Oluşur?

ESD oluşumu için üç temel unsur yeterlidir:

1. Yük birikimi: İnsan vücudu, plastik yüzeyler, kauçuk tabanlı ayakkabılar gibi birçok nesne statik yük taşıyabilir.
2. Yalıtkan zemin ve ortam: Halı, plastik zeminler ve kuru hava koşulları yük birikimini kolaylaştırır.
3. Temas veya yaklaşma: Yüklü bir nesne, hassas bir elektronik parçaya dokunduğunda veya yaklaştığında deşarj gerçekleşir.

ESD çoğu zaman fark edilmeden gerçekleşir. 3000 volt altındaki bir elektrostatik deşarjı insan vücudu hissedemez. Ancak 30 voltluk bir ESD deşarjı hassas bir bileşenin hasar görmesi ve cihazın bozulması için yeterlidir.

ESD'nin Oluşturduğu Riskler Nelerdir? 

Sanayi tesislerinde üretim kayıplarının, kalite düşüşlerinin ve müşteri şikayetlerinin önemli bir kısmı, çoğu zaman fark edilmeden yaşanan ESD hasarlarından kaynaklanır. Özellikle elektronik, savunma sanayi, otomotiv, havacılık ve medikal gibi hassas bileşenlerle çalışan sektörlerde ESD’ye karşı önlem alınmaması büyük risk teşkil eder.

ESD'nin neden olduğu arızalar ve olumsuz etkileri çeşitli olmakla birlikte öne çıkan maddeleri sizin için toparladık:

• Görünmeyen arızalar (latent defects): Ürün tesliminde fark edilemeyen, son kullanıcıda sorun çıkaran arızalar.
• Kalıcı hasarlar: Mikroçip, entegre devre gibi bileşenlerde onarılamaz arızalar.
• Garanti maliyetlerinde artış: Üretici firmanın iade ve garanti yükünü artmasına neden olur.
• Müşteri güven kaybı: Marka prestijini sarsar.
• Üretim hattı verimsizliği: Arıza oranı artar, üretim süresi ve maliyeti yükselir, test ve ayıklama süreci uzar.

ESD’den Nasıl Korunulur?

Sessiz ve sinsi tehlike ESD’yi sıfırlayabilir miyiz? Üretim sahalarında ESD’yi tümüyle sıfırlamak mümkün olmayabilir. Ancak kontrollü bir alan oluşturulabilir ve olumsuz etkilerini minumuma indirebiliriz. ESD’nin olumsuz etkilerinden korunmak için yapılması gerekenler arasında üç temel başlığı sayabiliriz:

1. ESD Kontrollü Ala (EPA) Oluşturma

• Topraklamalı zemin kaplamaları kullanılmalı.
• Antistatik masa örtüleri ve ESD sandalyeleri kullanılmalı.
• Personel için topraklı bileklikler, ayak bantları kullanılmalı ve eğitimler ile personelin bilinci arttırılmalı.

2. ESD Uyumlu Üretim Süreçleri

• Üretim alanındaki nem seviyesinin kontrolü (Elektrostatik Deşarj Riskini minimuma indirmek için ideal bağıl nem oranı %40 ile %60 arasında tutulmalıdır.)
• Statik yük taşıyan yüzeylerin azaltılması
• Antistatik giysi ve ekipman kullanımı

3. ESD Koruyucu Ambalaj ve Taşıma Ürünleri

• Konulacak ürünlerin özelliklerine bağlı olarak faraday kafesli ya da antistatik poşetler kullanılabilirken, alternatif olarak antistatik streçe sarılı olarak tutulmalı.
• Ürünleri transferleri sırasında iletken kutular ve tepsiler kullanılmalı.

Antistatik Ambalaj Kullanımının Önemi

ESD’ye neden olan etkiler sadece üretim alanında karşımıza çıkmaz. ESD riski, transfer ve depolama süreçlerinde de karşımıza çıkmaktadır. Gerekli tedbirler alınmadığı durumlarda sadece elektronik bileşenler üzerinde hasara yol açmayıp, sektörüne bağlı olarak depolarda önüne geçilemeyecek ve çok büyük yıkımlara neden olabilecek (yangın gibi) sonuçları ortaya çıkarabilir.  Kullanılacak ESD korumalı ambalajlar, ürünün ve bileşenlerinin hasar görmesini engelleyerek, kalitenin sürdürülebilirliği ile birlikte tesis güvenliğini de sağlaması açısından hayati bir rol oynamaktadırlar.

Özellikle Avrupa ve Amerika pazarına ihracat yapan firmalar için ESD uyumlu ambalaj kullanmak bir zorunluluk haline gelmiştir. Pek çok büyük alıcı firma, tedarikçisinden IEC 61340-5-1 gibi standartlara uygun ambalaj çözümleri talep etmektedir.

Oney Mühendislik Olarak Ne Sunuyoruz?

Öney Mühendislik, 2018 yılından bu yana Bursa Nilüfer Organize Sanayi’nde faaliyet gösteren, ESD korumalı ambalaj ürünleri konusunda uzmanlaşmış bir firmadır. Faaliyetlerimiz şunları kapsamaktadır:

• Proje bazlı ve ihtiyaca özel antistatik ve iletken ambalaj çözümleri
• Savunma, elektronik üretim, kimya, otomotiv ve medikal sektörlerine uygun ESD ürün gamı
• Üretim sahalarına özel danışmanlık, risk analizi ve uygulama desteği
• Avrupa kalite standartlarına uygun, sertifikalı üretim

ESD Bilinci Oluşturmak: Neden Bu Blog Var?

Bu blogun amacı sadece ürün tanıtmak değil, aynı zamanda bilgi paylaşarak ESD’nin olumsuz etkileri üzerine farkındalık yaratarak ESD’nin üretim üzerindeki önemini geniş kitlelere duyurmak ve kaliteli üretimin temelinde bilgi olduğunu vurgulamaktır.

“Bilgi güçtür” anlayışıyla kurulan Öney Mühendislik, üretimde kaliteyi ve güvenliği artırmak isteyen firmalar için bir bilgi kaynağı ve çözüm ortağı olmayı hedeflemektedir.

Özet:

• ESD, gözle göremediğimiz ve farkedemediğimiz ancak ürünler üzerinde ciddi zararlar verebilen bir risktir.
• ESD bilinci olmayan üretim ortamları ciddi risklerle karşı karşıya kalabilir.
• ESD’yi kontrol altına almanın en etkili yollarından biri, ürün özelliklerine bağlı olarak doğru ESD kontrolü sağlayan ambalajlar kullanılmalı, üretim ve depolama alanları ESD’ye karşı korunma koşullarını sağlamalıdır.
• ESD korumalı ambalajlar kullanmak son kullanıcı tarafında ürünün sorunsuz kullanılmasına ve buna bağlı olarak markaya karşı güven duygusu sağlar.

Soru, öneri veya ESD danışmanlığı için bizimle iletişime geçin.
📧 info@oneymuhendislik.com